WEB Sitesi Oluþturma Amaçlarý
Kütüphaneden Yararlanma Koþullarý

Ana Menüye Dön

WEB Sitesi Oluþturma Amaçlarý

ÝNTERNETteki kütüphaneler ve Milli Kütüphane

Günümüzde, hemen hemen tüm genel kütüphaneler kataloglarýný çevrim-içi (on-line) kullanýma açmýþlardýr. Bu tür kütüphanelerden bazýlarýna ise ÝNTERNET aracýlýðý ile ulaþmak mümkündür.  Örneðin bugün, Türkiye'deki ODTÜ, Milli Kütüphane gibi pek çok kütüphanenin kolleksiyonlarý ÝNTERNET aracýlýðý ile taranabilir durumdadýr. Kütüphane kolleksiyonlarýnýn ÝNTERNET aracýlýðý ile taranabilmesi araþtýrmacýlara büyük kolaylýk saðlamýþtýr. Artýk bir araþtýrmacý bulunduðu yerden dünya üzerindeki herhangi bir kütüphanede bulunan bir kitabýn bibliyografik künyesine kolaylýkla eriþebilmektedir.

Milli kütüphanenin otomasyona geçmesi ve ÝNTERNETE baðlanmasý sonucu, Türkiye'de yayýnlanan basýlý metalarla (kitap, broþür, harita, vb) ilgili bilgilere artýk kolayca ulaþýlabilmektedir. Ancak, Milli Kütüphanenin kullandýðý yazýlýmdan ve ÝNTERNET baðlantýsýndan kaynaklanan pek çok sorundan ötürü, bu denli deðerli bir kaynaðýn çevrim-içi kullanýmý çok yaygýnlaþamamýþtýr. Ayrýca, Milli Kütüphane kolleksiyonlarýnýn sadece kiþilerin/kurumlarýn gönderdiði kitaplarla kýsýtlý olmasý da araþtýrmacýlarýn karþýlaþtýðý baþka bir sorundur. Özetlemek gerekirse:

Yukarýda sayýlan nedenlerle, Türkiye üzerine araþtýrma yapacak bir kiþinin ilk çýkýþ noktasý olmasý gereken yer olan Milli Kütüphane, ne yazýk ki bu iþlevini tam olarak yerine getirememektedir. Dolayýsýyla, kaynaklarý salt Milli Kütüphane ile kýsýtlý olan araþtýrmalar genellikle eksik kabul edilmektedir. Bu nedenle, çoðu araþtýrmacýlar, araþtýrma süreçlerinde özel kitap kolleksiyonlarýna da baþ vurmaktadýrlar.

Özel Kütüphaneler

Türkiye'de kitap toplama meraký son derece geliþmiþtir. En fakir evde bile o ev halkýnýn yararlanabileceði bir kütüphane bulunmasý bunun en önemli kanýtýdýr. Basit ev kütüphanelerinden ayrý olarak, Türkiye'de kitap kolleksiyonculuðu son senelerde gözde uðraþlardan biri haline gelmiþtir. Çeþitli kentlerimizde düzenlenen kitap müzayedelerinin son yýllarda olaðanüstü artýþ göstermesi hem bu nedenden ötürüdür, hem de bu uðraþlara destek vermektedir. Bir zamanlar kilo ile satýlarak kitap hamuru yapýlan ya da tandýrlarda yakýlan kitaplar artýk sahaflarda pazarlanýr olmuþlardýr.

Türkiye'deki kitap kolleksiyonlarýný içerik açýsýndan bir kaç gurupta incelemek mümkündür:

Özel koleksiyonlarýn en önemli dezavantajý, kataloglarýnýn olmamasýdýr. Gerçekten de, nasýl oluþturulursa oluþturulsun, bu tür koleksiyonlar kiþilerin özel gereksinimlerini karþýlamak amacýný taþýrlar. Dolayýsýyla, koleksiyoncular koleksiyonlarýndaki her kitabý tanýyýp kolayca ulaþabildikleri, koleksiyonlarýný baþkalarýna açmayý hiçbir zaman düþünmedikleri için ve katalog hazýrlama iþleminin çok zahmetli olmasý nedeniyle, bir katalog hazýrlama gereksinimi duymazlar. Ancak, bu koleksiyonlar çok hýzlý büyüdükleri ve zaman içinde kitap sayýsý büyük boyutlara eriþtiði için, koleksiyonu yapan kiþi bile giderek ipin ucunu kaçýrýr ve sonuçta koleksiyon içinde ne olduðu belirsiz bir yýðýna dönüþür.

Talat Öncü Kütüphanesi

Talat Öncü, bir önceki bölümde sayýlan toplayýcý tiplerinden sonuncusuna uymaktadýr. Kitap toplama amacý, olabilecek en geniþ referans kütüphanesini oluþturmak, biçiminde tanýmlanabilir. Bu amaca yönelik olarak, belli bir öncelik sýrasý dahilinde, her tür kitabý almaktadýr (öncelik ve toplama kategorileri için Talat Öncü'nün kitap toplama geçmiþi bölümüne bakýnýz). Dolayýsýyla, kütüphanede XVIII. yüzyýl seyahatnamelerinden çocuk kitaplarýna, nadir referans kitaplarýndan edebi romanlara kadar çok çeþitli kategoride kitap bulunmaktadýr.

Talat Öncü'nün toplama biçimine yapýlan en önemli eleþtiri "bir çok gereksiz ve deðersiz kitabý topladýðý" yönündedir. Ancak kütüphanenin bir bölümünü oluþturan '50 öncesi Türk Edebiyatý eserlerinden pek çoðu bugün Milli Kütüphane de dahi bulunmamaktadýr. Kütüphanenin Edebi Eserler bölümünde yer alan yaklaþýk 4,000 kitap ise en müþkülpesent entellektüelin bile isteklerini karþýlayacak düzeydedir. Dolayýsýyla, "önceliklere uygun her kitabý alma" prensibi sonucu kütüphanenin bugün ulaþtýðý geniþ spektrum, herhangi bir isteðe en azýndan % 50 oranýnda cevap verebilecek düzeydedir.

Talat Öncü kütüphanesini diðerlerinden ayýran en önemli özellik, tüm kitaplarýn bibliyografik künyelerinin bilgisayara girilmiþ olmasýdýr. Bu amaçla geliþtirilen ve aramayý son derece kolaylaþtýrýlan bir program, ayný zamanda bu sitenin hazýrlanmasý amacýyla da kullanýlmaktadýr. Bu haliyle kütüphane, kiþisel kütüphaneler arasýnda özel bir yere sahiptir. Kanýmýzca, bu hacimdeki kiþisel kütüphaneler arasýnda ilk ve tek bilgisayarda indekslenmiþ kütüphanedir.